Emaille in huis

Veel van de voorwerpen die wij mooi vinden en verzamelen zijn gemaakt van emaille. Zoals de rode kannetjes hiernaast die we scoorden op de Nijkerker matjesmarkt op koningsdag. Ik hou van de prachtige diepe en felle kleuren. En ik hou van de gebruikerssporen die je na een tijdje gaat zien. Toch ben ik ook benieuwd waar het materiaal vandaan komt. Hoe het wordt gemaakt, waarom het vroeger vaak werd toegepast en nu niet veel meer. Dus ben ik online naar meer info gaan speuren. Eerst maar eens de officiële betekenis:

 

Email of (minder juist) emaille is de beschermlaag van gesmolten glas aangebracht op voorwerpen van metaal of aardewerk om deze te beschermen, te isoleren of om deze te versieren. Email bij aardewerk wordt meestal glazuur genoemd. Het woord emaille is via het Oudfranse esmailler afgeleid van het Germaanse woord smeltan dat vervloeien of smelten betekent.

Eigenschappen
Een emaillelaag heeft verschillende bruikbare eigenschappen: email is zeer glad (hygiënisch), het is erg hard, onbrandbaar en duurzaam, het is heel goed bestand tegen inwerking van chemische stoffen en tegen verkleuring door uv-straling (hoge kleurvastheid). Metaal wordt door de emaillelaag tegen corrosie beschermd. Bij aardewerk wordt de oppervlakte dichter en minder waterdoorlatend, terwijl het ook krasbestendiger wordt. Door toevoeging van gekleurde oxiden wordt de emaillelaag ook decoratief.

Toetanchamon
Nieuw voor mij is dat ik las dat in het Oude Egypte email werd toegepast bij aardewerk en bij gouden, bronzen en stenen voorwerpen. Ik heb in mijn middelbare school- en studentijd meerdere werkstukken gemaakt over de farao Toetanchamon, niet wetende dat de stroken in zijn dodenmasker met blauw email ingelegd zijn. In het Romeinse Rijk werd email gebruikt om glazen voorwerpen te versieren. Rond 1850 werd in Oostenrijk en Duitsland voor het eerst email toegepast op plaatstaal. Vanaf omstreeks 1920 ontstond de emaille-industrie. Ook in Nederland gingen verschillende fabrieken email produceren.

Kleuren
Vanouds worden metalen buitenkanten van wasmachines, afwasmachines, wasdrogers, kooktoestellen, koelkasten en dergelijke geëmailleerd. Hier wordt overwegend wit email gebruikt. Bij het petroleumstel en bij pannen werden ook andere kleuren toegepast, zoals reseda groen, donkergroen, petrolblauw, zwart, rood, oranje gevlamd, mintgroen, crème en grijsgewolkt. Ook worden metalen buitenreclame en bewegwijzeringsborden vaak geëmailleerd vanwege de kras- en roestbestendigheid van email en omdat het tot 50 jaar kleurvast kan zijn.

Deel dit bericht

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *